Ελληνικές παροιμίες

Από Wikiquote

Εδώ έχουμε ένα κατάλογο παροιμιών από την Ελλάδα:

Α     Β     Γ     Δ     Ε     Ζ     Η     Θ     Ι     Κ     Λ     Μ     Ν     Ξ     Ο     Π     Ρ     Σ     Τ     Υ     Φ     Χ     Ψ     Ω

Α

• "Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι!"
• "Αγάλι αγάλι τούμπανα, τι είναι φτωχός ο γάμος."
• "Αγαπά ο κάπηλας το μεθυσμένο, μα γαμπρό δεν τον κάν’."
• "Αγρόν ηγόραζεν!" (θρησκευτικό)
• "Αλάργα από πλώρη καραβιού και μουλαριού το κώλο."
• "Αλλα λεει η γιαγια μου αλλα ακουν τ`αυτια μου."
• "Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας."
• "Άλλοι σπέρνουν και θερίζουν κι άλλοι τρών' και μαγαρίζουν."
• "Αλλού με τρίβεις δέσποτα, κι` αλλού έχω τον πόνο."
• "Αλλού τ' όνειρο κι αλλού το θάμα."
• "Άμα δεν έχεις νύχια να ξυστείς μη περιμένεις άλλον".
• "Αν ήταν η δουλειά καλή θα δούλευε κι ο Δεσπότης."
• "Aν θα ξαναγίνου νύφη ξέρου να χαμογελώ."
• "Αν σ΄ αρέσει μπάρμπα Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο" (ιστορικό)
• "Ανεμομαζώματα διαβολοσκορπίσματα."
• "Ανύπαντρος προξενητής, για λόγου του γυρεύει".
• "Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια."
• "Άρμεγε και κούρευε χέζε και δεμάτιαζε."
• "Ας με λένε Βοϊβοντίνα κι ας ψοφώ από την πείνα."
• "Αϊ-Γιώργη μου ακριβός είσαι"
  • "Ακριβό τ’ αϊ-Γιωργιού το σφουγγάτο".
  • "Ακριβό το κερί τ’ αϊ-Γιωργιού"
• "Αδέρφια αγαπημένα, κάστρα που δεν παίρνονται".
• Αμα κι θέλω να φιλώσε ρωτώ που και κα εν το μάγουλο σ'.

(μτφ.Αμα δεν θέλω να σε φιλήσω ρωτώ που είναι το μάγουλό σου.)

Β

• "Βάλαν τον τρελό να χέσει κι έκατσε και ξεκωλιάστει."
• "Βαράτε με κι ας κλαίω!"
• "Βλέπεις φαΐ, κάτσε φάε. Βλέπεις ξύλο, σήκω φύγε."
• "Βρες μου ένα ψεύτη να σου βρω κι εγώ ένα κλέφτη."
• "Βρέχει καρεκλοπόδαρα."
• "Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ" (Θρησκ.)

Γ

• "Γάϊδαρο σκουντάς; Πορδιές θ` ακούσεις."
• "Για σένα μαυρομάτα μου έβγαλα εγώ τα μάτια μου."
• "Γελάει καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος."
• "Γλυκάθηκε η γριά τα σύκα κι έφαγε και τα συκόφυλλα."
• "Γουρούνι στο σακί."
  • "Αγόρασε γουρούνι στο σακί."
• "Γυναίκα και καρπούζι η τύχη τα διαλέγει."
• "Γέρος κι αν επαινεύτηκεν, ανήφορος το δείχνει".
• "Γιος ο γαμπρός δε γίνεται κι η νύφη θυγατέρα".
• "Γλυκός ο ύπνος την αυγή , γυμνός ο κώλος την Λαμπρή."

Δ

• "Δάσκαλος που δίδασκε και νόμο δεν εκράτει."
• "Δείξε μου το φίλο σου και θα σου πω ποιός είσαι."
• "Δεν έγινα παπάς ν' αγιάσω, έγινα για να περάσω."
• "Δούλεψε στα νιάτα σου για να 'χεις στα γηρατειά σου."
• "Δυό γάιδαροι μαλώνανε σε ξένο αχυρώνα."
• "Δώσε θάρρος στο χωριάτη ν΄ ανεβεί και στο κρεβάτι."
• "Δέσε το αρνί, όπου θέλει ο νοικοκύρης και μη σε νοιάζει αν το φάει ο λύκος".

Ε

• "Έβαλε την ουρά στα σκέλια."
• "Έγινε λαγός."
• "Εγώ καλά παντρεύτηκα κι ας κλαίει όποιος με πήρε."
• "Εδώ καράβια χάνονται... βαρκούλες αρμενίζουν!"
• "Είναι στα μαχαίρια."
• "Είδε ο τρελός το μεθυσμένο και φοβήθηκε."
• "Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα."
• "Έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο"
  • "Έκανε κι η ψείρα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο."
• "Έκαψα την καλύβα μου να μη με τρων' οι ψύλλοι."
• "Εμακρύναν οι ποδιές σου, σκεπαστήκαν οι πομπές σου."
• "Εμείς ψωμί δεν έχουμε κι η γάτα πίτα σέρνει."
• "Έρμα μαντριά γιομάτα λύκους."
• "Έφαγε το ξύλο της χρονιάς του."
• "Έφτασε ο κόμπος στο χτένι."
• "Έχε τα πόδια σου ζεστά, την κεφαλή σου κρύα, τον στόμαχόν σου ελαφρύ γιατρού δεν θα 'χεις χρεία."
• "Εκατό ξυλιές στον ξένο κώλο λίγες είναι".
• "Έμαθε να βελονιάζει και γαμεί το μάστορή του".
• "Ένα το 'χει η Μαριορή το στεγνώνει το φορεί".
• "Έχει ο σάκος άλευρα; Χρίστος Ανέστη. Δεν έχει; θάνατον πατήσας."

Ζ

• "Ζαβός ζαβή παντρεύτηκε ζαβά παιδιά θα κάνουν."
• "Ζήσε μαύρε μου, τον Μάη να φας τριφύλλι."
• "Ζήσε Μάη να φας τριφύλλι."

Η

• "Η αλεπού εκατό και το αλεπουδάκι εκατόν δέκα."
• "Η βιάση ψήνει το ψωμί, μα δεν το καλοψήνει."
• "Η γριά το μισοχείμωνο ξυλάγγουρο γυρεύει."
• "Ή στραβός ειν΄ ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε."
• "Η τέχνη θέλει μάστορη κι η φάβα θέλει λάδι."
• "Η τιμή τιμή δεν έχει και χαράς τον που την έχει."
• "Η τρέλα δεν πάει στα βουνά".
• "Η γρια η κοτα εχει το ζουμι."
• "Η νύφη όντας θα γεννηθεί της πεθεράς θα μοιάσει".

Θ

• "Θα το βρει η στραβή τ' αρνί της."
• "Θέλει και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο."
• "Θέλεις το φτωχό να σκάσεις: Πες του λίρες να σ' αλλάξει."
• "Θού Κύριε φυλακή τω στόματί μου." (θρησκευτικό)
• "Θρέψε λύκο το χειμώνα, να σε φάει το καλοκαίρι".
• "Θελει και το γουρουνι κουδουνι".

Ι

• "Ίδιο πρόσωπο έρχεται, ίδιο μαντάτο φέρνει."
• "Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα".

Κ

• "Κάθε εμπόδιο σε καλό."
• "Κάθε μαχαλάς και τάξη, κάθε ρούγα και ζακόνι."
• "Καθε πραμα στον καιρο του και τον Αυγουστο ο κολιος."
• "Και με τα χίλια βάσανα πάλι η ζωή γλυκιά είναι."
• "Καλά είν' τα ρουπακόφυλλα με το ρογί το λάδι."
• "Κάλιο αργά παρά ποτέ."
• "Κάλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρει."
• "Καλομαθε η γρια στα συκα θα φαει και τα συκοφυλα."
• "Καλύτερα γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε."
• "Κάνει την πάπια."
• "Κάποιο λάκκο έχει η φάβα."
• "Κι αλευρωμένος να 'ναι ο ποντικός, η γάτα τον γνωρίζει".
• "Κίνησε ο Εβραίος για το παζάρι κι ήταν ημέρα Σάββατο."
• "Κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει".
• "Κράτα με να σε κρατώ ν΄ ανεβούμε το βουνό".
• "Κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι."
• "Κακή μοίρα έχεις άντρα μου, ούλοι 'πνιγήκανε και σύ εγλύτωσες".
• "Καλιμασιά και Νένητα, Πυργί και Βερβεράτο αυτά τα τέσσερα χωριά βάζουν τη Χίο κάτω".

Λ

Μ

• "Μ' ένα σμπάρο δυο τρυγόνια."
• "Μάζευε κι ας είναι και ρώγες."
• "Με όποιον δάσκαλο καθίσεις, τέτοια γραμματα θα μάθεις."
• "Μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλη κουβέντα μην πεις."
• "Μια στο καρφί και μια στο πέταλο."
• "Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα."
• "Μοναχος σου χορευε κι`οσο θελεις πηδα."

Ν

• "Να 'χα πουτάνας ριζικό και ακαμάτρας μοίρα".
• "Νάτανε η ζήλεια ψώρα θα ξυνόταν όλη η χώρα!"
• "Νηστικό αρκούδι δεν χορεύει."
• "Νιός ήμουνα και γέρασα."

Ξ

Ο

• "Ο ψεύτης και ο κλέφτης το πρώτο χρόνο χαίρονται."
• "Οι δρόμοι είναι ανοικτοί και τα σκυλιά δεμένα."
• "Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει."
• "Όπoιος βιάζεται σκoντάφτει."
• "Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει πέντε μέρες κοσκινίζει."
• "Όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι."
• "Όπου βλέπεις μάσα κάτσε κι όπου βλέπεις ξύλο τρέχα."
• "Όπου λαλούν πολλά κοκόρια, αργεί να ξημερώσει."
• "Όπως έστρωσες θα κοιμηθείς."
• "Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια."
• "Όσα ξέρει ο νοικοκύρης δε τα ξέρει ο κόσμος όλος".
• "Όσα φέρνει η ώρα δε τα φέρνει ο χρόνος."
• "Όποιος τη νύχτα περπατεί, λάσπες και σκατά πατεί."
• "Όποιος τα φίδια κυνηγά, φίδι θα τον δαγκώσει, και όποιος τον κίνδυνο αγαπά, αυτός θα τον σκοτώσει."

Π

• "Παπά παιδί διαβόλου εγγόνι."
• "Παπάς εγίνεις Κωσταντή; Έτσι το 'φερ' η κατάρα."
• "Πάρτ΄ αυγό και κούρευτο."
• "Περήφανος καλόγερος, άδεια τα σάκουλά του."
• "Πέσε σύκο να σε φάω."
• "Πέτρα που κυλά μούχλα δε πιάνει."
• "Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά."
• "Πότε με τα καρύδια του, πότε με τον χαλβά του. Ήφερε την καλογριά εις τα θελήματά του."
• "Ποτέ μη δώσεις στον φτωχό πόρτα και παραθύρι και πάπλωμα να σκεπαστεί, μη σηκωθεί και φύγει."
• "Πρόβατο που βελάζει χάνει την χαψιά του."
• "Πώς πάν' αράπη τα παιδιά σου, όσο πάνε και μαυρίζουνε."
• "Πλεύουν τα μήλα στο νερό πλεύουν και οι καβαλίνες."
• "Πότε έγινα φαντίνα; Όταν βρήκα τον καιρό";
  • Σημ. Φαντίνα είναι η πρωτότοκη κόρη, η οποία είχε ιδιαίτερα προνόμια.

Ρ

• "Ράβε ξήλωνε δουλειά να μη σου λείπει."
• "Ρωτώντας πας στην Πόλη."

Σ

• "Σακάκι πληρώνεις, σακάκι παίρνεις. Μανίκι πληρώνεις, μανίκι παίρνεις."
• "Σαν αστράφτει και βροντά, δέσε την βάρκα του ψαρά."
• "Σαρανταπέντε Γιάννηδες ενός κοκόρου γνώση."
• "Σκύλο που γαβγίζει μη φοβάσαι."
• "Στερνή μου γνώση να σ΄ είχα πρώτα."
• "Στου κουφού τη πόρτα όσο θέλεις βρόντα."
• "Σφάξε με Πασά μ' να αγιάσω."
• "Σκατο κι`εν,η γιαγιαμ`εχεσεν".(ποντιακια)

Τ

• "Τα ζώα μου αργά."
• "Τα μεταξωτά βρακιά θέλουν και επιδέξιους κώλους."
• "Της καλομάνας το παιδί, το πρώτο να 'ναι κορίτσι."
• "Της νύχτας τα καμώματα, τα βλέπει η μέρα και γελά."
• "Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω!"
• "Τι έχεις Γιάννη; Τι είχα πάντα!"
• "Το έξυπνο πουλί από την μύτη πιάνεται."
• "Το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι."
• "Το μήλο κάτω απ' την μηλιά θα πέσει."
• "Τον αράπη κι αν τον πλένεις το σαπούνι σου χαλάς."
• "Το ψάρι βρωμάει απ΄ το κεφάλι."
• "Του φτωχου η κοιλια οταν γομουτε η ψωλιατ`σκουτε." (ποντιακιά)
• "Τσάμπα ξύδι γλυκό σα μέλι."
• "Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν."
• "Το παιδί σου πάντρεψες; Γείτονα το ‘καμες. Κι όχι καλογείτονα, αλλά κακογείτονα".

Υ

Φ

• "Φείδου χρόνου" (Αρχαίο)
• "Φύλαγε τα ρούχα σου να έχεις τα μισά."

Χ

• "Χέσε μέσα Πολυχρόνη που δεν γίναμε ευζώνοι".
• "Χέστηκε η φοράδα στ΄ αλώνι".
• "χεσε ψηλα κι`αγναντευε".

Ψ

• "Ψαρεύει σε θολά νερά."

Ω

• "Ώρα καλή στην πρύμνη σου κι αέρα στα πανιά σου."

&nbsp

---

---